designoverlay: show | hide | 30% | 60% | 90%
Reprorecht

Je hebt teksten geschreven en gepubliceerd. Er is een grote kans dat je materiaal gekopieerd wordt. Dat mag – tot op zekere hoogte. Tot op welke hoogte lees je op de site van Onderwijs & AuteursrechtVoor het bij wet en AMvB toegestane kopiëren van informatie uit boeken, tijdschriften, kranten en andere publicaties betalen overheids- en onderwijsinstellingen,  bedrijven en andere organisatie een vergoeding. Die wordt geïnd door auteursrechtenorganisatie Stichting Reprorecht. De uitkering van de reprorechtvergoeding voor school- en studieboeken verloopt via de uitgever.

De Auteurswet is er om de rechten van auteurs te beschermen. Zo is voor het kopiëren uit boeken, kranten en tijdschriften in principe toestemming vereist van de auteursrechthebbende makers (bijvoorbeeld schrijvers, fotografen en uitgevers). De Auteurswet maakt echter een uitzondering voor het onderwijs.

Het is toegestaan om, zonder voorafgaand aan alle betrokken auteursrechthebbenden toestemming te hoeven vragen, korte gedeelten en losse artikelen uit kranten, tijdschriften, boeken en ander auteursrechtelijk beschermd werk ter toelichting bij het onderwijs te fotokopiëren of digitaal te hergebruiken op voorwaarde dat er een vergoeding wordt betaald aan de auteursrechthebbenden op deze werken, zoals de schrijvers, fotografen en uitgevers (de ‘auteursrechthebbenden’).

De Minister van Justitie heeft Stichting Reprorecht aangewezen als de enige instantie verantwoordelijk voor de inning van reprorechtvergoedingen. Hiermee is één loket gecreëerd voor overheids- en onderwijsinstellingen, ondernemingen en andere organisaties. Als centraal loket faciliteert Stichting Reprorecht het maken van losse kopieën op een eenvoudige manier. Een eerlijke vergoeding voor de makers, met zo min mogelijk administratieve last voor de bedrijven en instellingen die kopiëren: dat is het uitgangspunt van alle regelingen van Stichting Reprorecht.

Heb ik recht op reprorecht?

Het is onmogelijk om na te gaan welk werk, wanneer en in welke mate gekopieerd wordt. De reprorechtregeling is daarom ook een collectieve regeling. Je hebt recht op een reprorechtuitkering, dat wil zeggen recht op een deel uit de collectieve pot met geld dat in verhouding staat tot de omzet van je werk/uitgave en de omvang van je bijdrage aan dat werk.

Welke regelingen zijn er gesloten binnen de onderwijssector?

In de ene onderwijssector wordt meer gekopieerd uit kranten, tijdschriften en boeken dan in de andere. Onderzoeksbureau Veldkamp/NIPO doet onderzoek naar het kopieergedrag in het onderwijs. Dit onderzoek vormt de basis van de afkoopregelingen die Stichting Reprorecht treft met de koepelorganisaties van het onderwijs. Deze regelingen besparen onderwijsinstellingen administratieve rompslomp.

Meer informatie over de regelingen die Stichting Reprorecht heeft getroffen met de koepelorganisaties van het onderwijs tref je hieronder aan

Hoger Onderwijs

MBO en Volwassenen

- Voortgezet Onderwijs

- Primair Onderwijs

Hoe hoog is een reprorechtvergoeding?

Stichting Reprorecht verdeelt de geïncasseerde vergoedingen onder de makers van de publicaties waaruit gekopieerd wordt: schrijvers, vertalers, fotografen, illustratoren en uitgevers. Hoe dit gebeurt staat in het Reglement Uitkeringen, dat de Minister van Justitie heeft goedgekeurd. In de Verdeelmatrix wordt overzichtelijk weergegeven waar het geld naartoe gaat.

Voor vak- en wetenschappelijke uitgaven en school- en studieboeken wordt het beschikbare bedrag verdeeld onder de desbetreffende uitgevers naar rato van hun aangetoonde omzet. Een externe registeraccountant vanStichting Reprorecht stelt dit aandeel jaarlijks vast. Voorwaarde voor een vergoeding is dat de uitgever ten minste 50% van het ontvangen bedrag doorbetaalt aan de freelance auteurs van de werken die deze omzet hebben gegenereerd. Meer informatie over de doorbetalingsverplichtingen van uitgevers vind je hier. Auteurs waarvan de uitgever niet meedoet, kunnen zich melden bij Stichting Lira.

Wanneer wordt de reprorechtvergoeding uitbetaald?

Je ontvangt van je uitgever een gespecificeerd overzicht van de reprorechtgelden waar je recht op hebt. Dit overzicht wordt meestal verstuurd in april of mei, vaak in combinatie met het royalty-overzicht. Soms worden de reprorechten ook vermeld onder het kopje “nevenrechten”.

Waarom krijg ik het reprorecht niet rechtstreeks van Stichting Reprorecht?

Stichting Reprorecht is het uitvoeringsorgaan dat zorgt voor de inning van de reprovergoeding bij (onderwijs)instellingen en het bedrijfsleven. Toen de wettelijke reprorecht regeling werd ingesteld, was er nog geen collectieve auteursrechtenorganisatie. Besloten werd om de uitkering aan de auteurs via de uitgevers te laten lopen. Overigens hebben uitgevers volgens de afspraken uit het begin recht op de helft van de vergoeding.

Is jouw uitgever niet aangesloten bij Stichting Reprorecht? Lees dan vooral deze informatie over het Auteursfonds Reprorecht van Stichting Lira.

Wat vindt de VvEA van de huidige regeling?

Nu er wel een collectieve auteursrechtenorganisatie is, namelijk Stichting Lira (LIteraire Rechten Auteurs), vindt de VvEA dat auteursgelden in principe rechtstreeks toekomen aan de auteurs en via hun eigen belangenorganisatie verdeeld moeten worden. Hierover wordt momenteel onderhandeld. 

Wat is de relatie tussen de VvEA en Stichting Reprorecht?

Reprorecht is een regeling waar miljoenen in omgaan. Het is belangrijk dat educatieve auteurs vertegenwoordigd zijn in het bestuur van Stichting Reprorecht. De VvEA heeft dan ook een bestuurszetel in het Algemeen Bestuur van Stichting Reprorecht.

Hoe zit het met de reprorechten op digitaal materiaal?

Toen de wetgever de reprorechtregeling bedacht, waren er nog geen computers, scanners, digiborden en andere digitale apparaten. De wet gaat uit van een vergoeding voor op papier gepubliceerd materiaal dat gekopieerd wordt middels fotokopieerapparaten.

Stichting Reprorecht werkt aan contracten met (onderwijs)organisaties en het bedrijfsleven waarin ook afspraken worden gemaakt over het digitaal kopiëren en het kopiëren van digitaal materiaal. Onderhandelingen hierover worden voor het onderwijs gevoerd met de PO-raad (Sectororganisatie Primair Onderwijs) en VO-raad (Sectororganisatie Voortgezet Onderwijs).

Draag je je rechten over?

De reprorechtvergoedingen die worden geïnd op basis van de wettelijke regeling (fotokopiëren) moeten door de uitgever aan de auteurs worden doorbetaald. Deze doorbetalingsverplichting voor uitgevers geldt op dit moment ook voor reprorechtvergoedingen voor het digitale hergebruik, dit op basis van afspraken tussen rechthebbendenorganisaties. De VvEA adviseert dat je je voor het collectieve beheer van het digitaal hergebruik van je werk aansluit bij Stichting Lira en in het aansluitingscontract item III aanvinkt.

Let op: je kunt je digitale rechten maar aan één partij overdragen: of aan Lira óf aan je uitgever. Je dient dan ook voordat je een contract ondertekent, melding te maken dat je aangesloten bent bij Stichting Lira. Overigens vinden sommige uitgevers dit niet fijn. Mocht dit tot een conflict leiden, neem dan contact op met de juridische afdeling van de VvEA.